کشت آفتابگردان با استفاده از بذر هیبرید آفتابگردان
استفاده از بذر هیبرید یکی از مهم ترین عوامل برای افزایش عملکرد مزرعه در نیمه قرن بیستم بوده است. بذر هیبرید آفتابگردان دارای خصوصیاتی از جمله عملکرد بیشتر، یکنواختی بهتر، رنگ بهتر و مقاومت بهتر به بیماری است. تلقیح پایه های مادری و پدری مطلوب (اینبرد لاین) موجب تولید بوته های هیبرید با خصوصیات مورد نظر از جمله عملکرد بالا و یکنواختی در رسیدگی می شود.از آنجایی که بذر هیبرید از تلقیح بین دو لاین اینبرد حاصل شده است، در مزرعه حاصل از این بذر شاهد بوته هایی یکنواخت و یکدست در کلیه مراحل رشد هستیم.
خصوصیات بذر هیبرید آفتابگردان
زودرس بودن: با توجه به این خصوصیت مهم می توان این محصول را به صورت پاییزه، زمستانه، بهاره و تابستانه در تاریخ کشت های مختلف در همه نقاط کشورمان بکاریم و این خصوصیات موجب می شود بتوانیم دو کشت در سال داشته باشیم.
پتانسیل عملکرد بالا: پتانسیل عملکرد بذر هیبرید آفتابگردان تا 5/4 تن در هکتار می باشد و به شرط مدیریت خوب مزرعه سود خوبی نصیب کشاورزان عزیز می شود.
تک طبق بودن بوته ها: ارقام محلی آفتابگردان ممکن است تا چند طبق تولید کنند و به اصطلاح چهل چراغ می باشند اما در ارقام هیبرید بوته ها تک طبق می باشند و این ویژگی باعث می شود طبق های بزرگتری حاصل شود. داشتن تنها یک طبق در آفتابگردان باعث می شود که تمام انرژی بوته درست مصرف شود و دانه های پرمغز ایجاد کند. از آنجایی که ایجاد گل بیشترین انرژی را از بوته صرف می کند، ایجاد تعداد گل بیشتر موجب کاهش کیفیت دانه و کاهش عملکرد دانه می شود. از این رو به نژادگران بوته هایی را ایجاد کرده اندکه تنها یک طبق ایجاد کند تا عملکرد بالاتری ایجاد شود.
رفع مشکل خود ناسازگاری در ارقام هیبرید که موجب کاهش درصد پوکی می شود. یکی از مهم ترین دلایل پوکی دانه در آفتابگردان وجود مشکل خود ناسازگاری بوده است. خود ناسازگاری عاملی است که دانه گرده یک طبق امکان بارور کردن گل های آن طبق را گاهاً ندارد و عمل لقاح موفقیت آمیز نیست و این امر موجب پوکی دانه گرده می شود. هرچه گرده افشانی ضعیف تر باشد تعداد دانه های پوک افزایش می یابد. به همین دلیل به نژادگران با رفع خود ناسازگاری تا حدود زیادی پوکی دانه در اثر خود ناسازگاری را کاهش داده اند و این امر موجب افزایش تعداد دانه در طبق در بوته های حاصل از بذور هیبرید شده و در نهایت موجب افزایش عملکرد دانه می شود.
یکنواختی در مراحل رشد و رسیدگی: در بوته های حاصل از بذر هیبرید آفتابگردان، از نظر رسیدگی و زمان برداشت همزمانی وجود دارد و این موضوع موجب تسهیل در برداشت و دیگر عملیات زراعی در مزرعه می شود. رسیدگی همزمان و یکدستی مزرعه باعث می شود که در زمان برداشت مزرعه به یکباره برسد و مزرعه بدون ایجاد تلفات برداشت شود و خود این فاکتور در عملکرد نهایی تاثیر مثبتی خواهد داشت.
محصول درشت، خوش رنگ و خوش طعم: محصول حاصل از بذر هیبرید آفتابگردان خوش رنگ، درشت و پر مغز بوده و بازار پسندی خیلی بیشتری نسبت به ارقام محلی دارد.
مقاومت به بیماری ها و آفات: پایه های مادری که با تلاقی آنها بذر هیبرید حاصل می شود خصوصیات برتر و متفاوتی از جمله مقاومت به بیماری ها و آفات خاصی دارند. تلاقی این پایه های مطلوب موجب انتقال همزمان خصوصیات مطلوب به نتایج این تلاقی می شود.
رشد سریع و کارایی فتوسنتز بالا: بالا بودن کارایی فتوسنتز در ارقام هیبرید با توجه به الگوی اصلاحی باعث رشد سریع بوته و سایه اندازی سریع بر روی علف های هرز شده و موجب می شود که مدیریت مزرعه راحت تر انجام شود و نتایج بهتری نصیب کشاورز می شود.
بوته های قوی و پا کوتاه: در ارقام هیبرید به این دلیل که تک طبق هستند و از سرعت رشد بالایی برخوردار هستند، تعداد برگ های کمتری تولید می کنند و ارتفاع بوته نسبت به ارقام محلی کمتر است. این ویژگی ها باعث می شوند این ارقام زودرس تر بوده و با مصرف آب کمتری به مرحله برداشت می رسند و در نهایت کمتر تحت حملات آفات و بیماری ها قرار می گیرند.